Sol LeWitt, Wall Drawing #1136, 2004, Detail, Paint on wall, Overall display dimensions variable, Collection: ARTIST ROOMS Tate and National Galleries of Scotland. Image: https://www.tate.org.uk/art/artworks/lewitt-wall-drawing-1136-ar00165
Sol LeWitt, Wall Drawings serisi kapsamında çok sayıda eser üretir. Bu çalışmaların bir kısmı duvar resimlerini çağrıştırsa da, zamanla kendi özgün geleneğini, sade ve sürekli formlar ve belirlenmiş kurallar doğrultusunda oluşturur. Temel geometrik şekiller üzerinden kurduğu görsel dil, sürdürülebilir düzen ile rastlantı arasında kurulan bağlantıya ve çözüme yaslanır. LeWitt’in geliştirdiği plan ve projeler, talimatları doğrultusunda başka sanatçılar, eğitimli asistanlar tarafından gerçekleştirilse de, eserin özünü oluşturan kavramsal yönergeler özenle korunur. Tema sabit kalır, ancak duvardaki çizim, her yeniden gerçekleştirildiğinde kısmen farklılık gösterir. Duvarın üzerine giydirilmiş saf bir düşünce dizisi olarak nitelenen bu çizimler, bir bakıma modernizmin resim tanımını da ihlâl eder ve mantığın sınırlarını zorlayarak izleyiciyi görsel bir labirentin içine çeker.
Wall Drawings serisi, bir diğer yandan da sanatın maddesizleşmesinin bir karşılığı gibidir. Sergileme sona erdiğinde bu çizimlerin üzeri boyanır, yani yok edilir; geriye sadece fikir (talimat) kalmaktadır. Sanatın bir nesne (meta) olmaya direndiği bu uygulamada; eser, doğal olarak sadece uygulandığı süre boyunca mevcuttur. Sanat böylelikle kalıcı bir formla özdeş olmaktan ziyade, geçici bir olay hâline gelmektedir.
sistematik mantığının mekânsal istilâya dönüştüğü alanlar
Sol LeWitt’in 1960’lı yıllarda sanatsal araştırması için temel modüler birim hâline gelen ve basit (veya minimalist) gramer olarak adlandırdığı kendi benzersiz çalışma biçimi, aslında kariyeri boyunca değişmeden devam eder. Bu süreçte özellikle duvar çizimlerini, geometrik formlar ve ilerlemeler biçimindeki gramatik yapılar olarak tanımlar. Aynı dönemde belirlenmiş çizgi oluşturma yöntemlerini ve genellikle endüstriyel malzemeleri kullanarak büyük ölçekli çizimleri doğrudan duvara yapmaya başlayarak önemli bir atılım gerçekleştirir.
Wall Drawings serisi, açıkça sanatçının sistemik mantığının mekânsal bir istilaya dönüştüğü bir aşamaya tekabül eder. Bu çizimler, geleneksel resim sanatının son sığınağı olan duvarı ve yüzeyi tamamen farklı bir şekilde kavrar. Duvarı bir taşıyıcı olmaktan çıkarır, resim burada duvarın ta kendisidir. Binlerce ince çizgi, ızgara veya geometrik form duvarın üzerine yayıldığında, duvar artık katı bir mimari unsur değil, optik bir titreşim alanı hâline gelir. Çerçevesiz bu işler, mimari sınırlarla karşılaşana kadar yayılır. ve bulundukları mekânla olağanüstü bir şekilde bütünleşir.
Benzer şekilde üç boyutlu eserlerinde de titizlikle uygulanan bu kaotik düzen felsefesi, güçlü bir mimari içerimin sürekliliğini gösterir. O yüzden, farklı tür ve tekniklerle gerçekleşen ızgara ya da geometrik ve soyut yatay dizilim, kararlı mimari çözümleri çağrıştırır. Ve belki de, derinlikten kaçınma eğilimi, onu doğrudan duvarlara çizim yapmasına ve duvar çizimlerini geliştirmesine neden olur. Öte yandan bu eğilim, sınırlar koymadan mimariyle de çatışmalı tasarımsal, saf ve anlık bir özsellik elde eder.
Bu kapsamda örnekse, iki boyutlu bir düzlemde renklerin yanılsama etkilerini keşfetmek için basit kare formunu kullanır. Farklı renklerin etkileşimini incelemek için kareyi bir başka karenin içine yerleştirir. Nihayetinde, ileri veya geri hareket edildiğinde şekli değişen optik etkilere sahip olur. Böylece mekân ve zaman boyutlarını birleştireren düzenlemeler; hem sıradan, hem de yoğun bir deneyimin ürünü olarak minimal sanatın özüyle bağlantı kurar.
Hazırlayanlar: Gülay Yaşayanlar & Mümtaz Sağlam/ Copyright © March 2026, All rights reserved.
Two New exhIbItIons
Sol Lewitt: Open Structure, Exhibition Poster, Museum of Contemporary Art Tokyo, Operated by Tokyo Metropolitan Foundation for History and Culture With the Cooperation of the Estate of Sol LeWitt.
Sol Lewitt: Open Structure, Museum Exhibition, Curated by Ai Kusumoto, 25 December 2025 – 2 April 2026 Museum Of Contemporary Art Tokyo, Organized by Sol LeWitt: Open Structure, Museum of Contemporary Art Tokyo, Operated by Tokyo Metropolitan Foundation for History and Culture With the Cooperation of the Estate of Sol LeWitt.
Sol LeWitt, Works from the 1960s, Installation view, Paula Cooper Gallery, New York. © Stephen Flavin/Artists Rights Society (ARS), New York. © Paula Cooper Gallery, New York. Photo: Propert Studio.
SOL LEWITT
Sol LeWitt, (Monographs & Artist’s Books), 4 Books, Editor: Beatrice Gross, Contributors: Lucy Lippard, Rosalind Krauss, Mel Bochner, Dan Graham ve Robert Smithson, Publisher: Centre Pompidou-Metz, M-Museum de Louvain and JRP/ Ringier, 326 pages, English, Paperback, 2012-2013.
Centre Pompidou-Metz’de yer alan Sol LeWitt: 1968-2007 Duvar Çizimleri ile M-Museum Leuven’de düzenlenen Sol LeWitt: Renkler adlı iki sergiye eşlik etmek üzere oluşturulan bu yayın, LeWitt’in Avrupa’da şimdiye kadar sergilenen en önemli eser koleksiyonunu belgeliyor. Kapsamı, tasarımı ve bilimsel derinliğiyle bir temel eser niteliğinde olan bu kitap, aynı zamanda ölümünden sonra yayınlanan ilk kapsamlı LeWitt monografisi. Kitapta; Lucy Lippard, Rosalind Krauss, Mel Bochner, Dan Graham ve Robert Smithson gibi sanatçı ve yazarların gerçekleştirdikleri röportaj metinleriyle, kaleme aldıkları pek çok önemli deneme de bir araya getirilmiş durumda.
BOOKS AND POSTERS
David S. Areford, Strict Beauty: Sol LeWitt Prints, Hardcover, English, 288 pages, Publishers: New Britain Museum of American Art; Williams College Museum of Art; and Yale University Press, 2020.
Sol LeWitt: Not to Be Sold For More Than $100, by Jason Rulnick (Introduction), Sol Lewitt (Artist), Veronica Roberts (Contributor), 240 pages, English, Radius Books, Hardcover – June, 2020.
Dieter Schwarz, Sol LeWitt: Fold & Ribs 1966-1980, English, Softcover, 160 pages, Publisher: Walter König, 2020.
Sol Lewitt: 100 Views, Text by Susan M Cross, by Sol LeWitt (Author), Paperback, English, Yale University Press, Jun 2009.
Sol LeWitt: Forms Derived from a Cube (Color), Catalogue for a suite of 12 silkscreen prints by Sol LeWitt, 20 pages, English, Softcover, Published by Edition Achenbach, 1991.
Sol LeWitt: Artist’s Books, Authors: Didi Bozzini, Cecilia Metelli, Marilena Bonomo, Editors: Giorgio Maffei, Emanuele De Donno, Sol Lewitt (Artist), 144 pages, English, Publisher: Edizioni Corraini, Paperback, February 28, 2010
An Exchange with Sol LeWitt, Introduction by Regine Basha, Softcover, English, 192 pages, Cabinet Books, 2011.
Locating Sol LeWitt, Edited by David S. Areford, Contributors: Lindsay Aveilhe, Erica DiBenedetto, Anna Lovatt, James H. Miller, Veronica Roberts, Kirsten Swenson, John A. Tyson, Hardcover, 288 pages, English, Yale University Press, March 2021.
Sol LeWitt: Structures 1965-2006, English, Hardcover, Publisher: Public Art Fund / Yale University Press, 2011.
Sol LeWitt: Concrete Block Structures, by Michael Brenson Hardcover, by Sol LeWitt (Author), Publisher: Alberico Cetti Serbelloni, June 2002.
Sol LeWitt / Selected Prints 1970-1986, Original exhibition poster, Tate Gallery, Designer: Anon, Printer: Hillingdon Press, Publisher: Tate Gallery, Size: Double Crown (760 x 510 mm), 1986.
Sol LeWitt: Between the Lines, by Francesco Stocchi (Editor, Contributor), Sol Lewitt (Artist), Rem Koolhaas (Contributor), Adachiara Zevi (Contributor)320 pages, English, Publisher: Koenig Books, Paperback, June 26, 2018.
SELECTED DOCUMENTS
BIOGRAPHY
Sol LeWitt, (1928-2007) Kavramsal sanat ve minimalizmin öncü isimlerinden biri olarak, sanatın yalnızca ortaya çıkan nesneyle değil, fikirle de var olabileceğini gösteren çalışmalarıyla tanınır. Eserlerinde sistem, tekrar, geometri ve matematiksel düzen kavramlarını merkeze alan sanatçı, izleyiciyi sanatın üretim süreci ve düşünsel altyapısı üzerine düşünmeye davet eder. LeWitt, sanatçının rolünü yalnızca uygulayıcı değil, bir fikrin tasarımcısı olarak konumlandırır. Uluslararası müzelerde ve kamusal alanlarda sergilenen çalışmalarıyla Sol LeWitt, sanatın fiziksel bir nesneden çok bir düşünce sistemi olarak da var olabileceğini ortaya koymuştur. Sanatçı, üretim sürecini demokratikleştiren yaklaşımıyla, sanatın hem entelektüel hem de deneyimsel bir alan olduğunu vurgulayarak çağdaş sanatın gelişiminde önemli bir rol oynamıştır.
Bkz. https://www.galeriartist.com/artist-detail?id=45
Ayrıca Bkz. https://www.lewittcollection.org/
RELATED CONTENTS
sol lewitt:
sol lewitt:
SOL LEWITT: CONCEPTIONAL MOVEMENT IN THE VISUAL AREA
saglamart; dinamik bir anlayış ile hareket eden, kültür-sanat ortamındaki olay ve olgulara, sanatçı tavırlarına, yapıtlara ve yayınlara odaklanan bağımsız bir yayın etkinliğidir. Tüm hakları saklıdır. Görüntü ve yazılar izinsiz kullanılamaz. / saglamart is an independent publishing initiative driven by a dynamic vision, focusing on events and developments in the cultural-artistic landscape, artist perspectives, works, and publications. All rights reserved. Images and texts cannot be used without permission.
