Image: Wangechi Mutu, SimbiSiren, 2026, Exhibition view, 61st International Art Exhibition-La Biennale di Venezia, In Minor Keys, Arsenale, Photo by Marco Zorzanello, Courtesy: La Biennale di Venezia

in minor keys

kolektif hayal gücüyle kurulan büyük bir eser

KOYO KOUOH 2025 (SUMMARY)

"

61. uluslararası SANAT sergiSİ, görsel ve meditatif bir süreç OLARAK tüm duyuları birbirine bağlamaya ve bir evrenden diğerine doğru dolanmaya teşvik ederek, ara mekânlarda bulunan olasılıkları görünür kılmaya çalışmaktadır. Dünyadaki yeni gelişmelerle birlikte süregiden krizlere karşı, sanatın doğal ortamı ve toplumdaki rolüyle radikal bağlantılar kurmayı önermektedir. Dolayısıyla In MInor Keys'te, duygusal yönlere hitap eden, heyecan verici yolculuk dizileri yer almakta ve ziyaretçileri, meditasyon yapmaya, hayal kurmaya, eğlenmeye, düşünmeye ve iletişim kurmaya davet etmektedir.

Clarissa Herbst ile Alex Sonderegger işbirliği içinde oluşturulan Biennale Arte 2026 görsel kimlik ve katalog tasarımı, bir ağacın gölgesinde hissedilen rahatlamayı iletmek için yapraklar arasından süzülen ışığın değişen ve benekli etkisini ifade eden Japonca komorebi teriminden ilham alıyor. Geçicilik ve kalıcılığı dengeleyen ince ton geçişleriyle gri tonlarında işlenen tasarım, posterlerde, tabelalarda ve hareketli tekstil afişlerinde doğal ve kozmik algı biçimlerini çağrıştıran bir netlik ve etkiye sahip görünüyor.

In Minor Keys; karşılaştığımız anlık fiziksel, meteorolojik, çevresel koşullar içinde onlarla yüzleşmeye, daha yavaş bir tempoya geçmeye ve minör tonların frekanslarına uyum sağlamaya davettir. Çünkü, dünyayı kasıp kavuran mevcut kaosun gürültüsünde çoğu zaman kaybolsa da; trajik gelişmelere rağmen güzellik üretenlerin şarkıları, yıkıntılardan kurtulan kaçakların ezgileri, yaraları ve dünyaları onaranların armonileri devam ediyor.

Müzikte minör ton, hem bir şarkının yapısına hem de duygusal etkilerine işaret eder. O kadar zengin bir fikirdir ki, teknik tanımını hızla aşar ve metaforlarla dolup taşar. Ruh hallerini, karşılıklı söylemeyi, ağıtı, alegoriyi, fısıltıyı çağrıştırır. Gösterişten uzak durarak, sessiz tınılarda, düşük frekanslarda, mırıltılarda, şiirin tesellilerinde, doğaçlamanın başka ve öteki dünyaya açılan kapılarında canlanır. Minör tonlar, duyguları harekete geçiren ve onları karşılıklı olarak destekleyen bir dinlemeyi ister.

Minör tonlar aynı zamanda, kendine özgü ve sonsuz zenginlikte ekosistemlere sahip küçük adacıkları, dünyaları tanımlar; sosyal yaşamları, politik ve ekolojik çıkarlar çerçevesinde şekiller. Minör tonlara ayarlanmış bir sergi; yeryüzünün ve yaşamın kalıcı sinyallerini dinlemeye, ruh frekanslarıyla bağlantı kurmaya davet eden bir yapımdır. Müzikte minör tonlar genellikle gariplik, melankoli ve kederle ilişkilendirilirken, burada onların neşesi, tesellisi, umudu ve aşkınlığı da kendini gösterir. Ses ve duyumlar temelinde yankılanan dünyaların ritimlerini, melodilerini ve sessizliklerini barındırırlar; bu dünyalar bir araya gelerek çok sesli bir sanat topluluğu oluşturur, neşeli bir kolektivite içinde toplanır ve iletişim kurar, yabancılaşmanın ve çatışmanın boşluğunu duyumsatır.

ortak bir önermeye sahip dil ve ifadeleri birbirine karıştırmak

Biennale Arte 2026; bu bağlamda, sanatçıların toplumsal ve ruhsal durumun hayati yorumlayıcıları ve yeni ilişkilerin ve olanakların katalizörleri olduğuna dair derin bir inanca dayanmaktadır. Sergi kompozisyonu, ilişki ve bağlantıları teşvik eden, kavram ve biçimi geliştiren özgür ve gayri resmi olarak anlaşılan sanatsal pratiklerden oluşmaktadır. Burada amaçlanan etki, doğaçlama tarzında, ortak bir önermeye sahip toplulukların uyumu ve uyumsuzluğunu birbirine karıştırmaktır. İlişki, paylaşım ve aşkınlık yoluyla, yöntemler, ölçekler, duyular ve biçimler genelinde, ziyaretçilere daha çok duyusal, yenileyici ve ilerideki çalışmalar için güçlendirici bir deneyimi sunmaktır. 

Öte yandan 61. uluslararası sanat sergisi, görsel ve meditatif bir süreç bağlamında tüm duyuları birbirine bağlamaya ve bir evrenden diğerine doğru dolanmaya teşvik ederek, ara mekânlarda bulunan olasılıkları görünür kılmaya çalışmaktadır. Dünyadaki yeni gelişmelerle birlikte süregiden krizlere karşı, sanatın doğal ortamı ve toplumdaki rolüyle radikal bağlantılar kurmayı önermektedir. Dolayısıyla In Minor Keys’te, duygusal yönlere hitap eden, heyecan verici yolculuk dizileri yer almakta ve ziyaretçileri, meditasyon yapmaya, hayal kurmaya, eğlenmeye, düşünmeye ve iletişim kurmaya davet etmektedir. 

Sonuç olarak, sermaye ve iktidar egemenliğinin yerli ve dünyevi bilgileri hayali olarak nitelendirdiği ve birlikte var edilen sanatsal uygulamaları, süsleme veya dinsel ritüeller için tasarlanmış el sanatları olarak görüp reddettiği ortadadır. Uygulanan medenileştirme projeleri ise, her şeyi küçümseyerek yerle bir etmektedir. Tam da bu yüzden, bu süreçte yaşanan dehşet gösterisini reddederek, minör tonları dinlemenin, fısıltılara, düşük frekanslara alçak sesle kulak vermenin; tüm canlı varlıkların onurunun korunduğu vahaları veya adaları bulmanın zamanı gelmiştir. 

Bu yazı, Koyo Kouoh’un 2025 yılında kaleme aldığı ve Biennale Arte 2026’ın başlığı olarak belirlediği In Minor Keys adlı yazıdan özetlenerek hazırlanmıştır. Bkz. https://universes.art/en/venice-biennale/2026/in-minor-keys

Not

1- Koyo Kouoh, “In Minor Keys I – II”, In Minor Keys by Koyo Kouoh, Biennale Arte 2026, Short Guide, La Biennale di Venezia, First Edition, May 2026, Venice. pg. 23-37.

Hazırlayanlar: Gülay Yaşayanlar & Mümtaz Sağlam / Copyright © Mayıs 2026, Tüm hakları saklıdır.

61ST INTERNATIONAL ART EXHIBITION (CENTRAL PAVILION – ARSENALE)

1– Senzei Maresela, (South Africa), Wall Reefs 104, Detail, 1995-2025, Arsenale, Photo by Luca Zambelli Bais  2- Valid Raad, Far from quieting – Kuwait, Detail, Arsenale, Photo by Marco Zorzanello  3– Marcia Kure, Roadkill III, 2025-2026, Detail, Arsenale, Photo by Andrea Avezzù  4– Kenedy Yanko (USA), Disciples of joy in the material world, 2025, Detail, Arsenale, Photo by Luca Zambelli Bais  5- Sahrap Hura, (India), Things Felt But Not Quite Expressed and Timeless, 2026, Installation view, Arsenale-Giardini, Photo by Andrea Avezzù  6- Georgina Maxim, (Zimbabwe) Borrowed books and underlined statements, 2023-2026, Detail, Arsenale-Giardini, Photo by: Marco Zorzanello, © 61st International Art Exhibition, La Biennale di Venezia, In Minor Keys, Courtesy of La Biennale di Venezia

See Stop Run; is an exhibition by Christopher Wool held in New York in 2024, built upon powerful urban associations. Wool rented the 19th floor of a building constructed in 1908 at 101 Greenwich Street for this exhibition. The works exhibited in this 18,000-square-metre space, filled with abandoned, bare or roughly plastered walls, are presented as if integrated with plaster panels, signs, careless plastering, half-finished paint jobs, and vague water and construction puddles. Therefore, it is impossible to consider and evaluate the exhibited works independently of the context of this unusual space. Aware of the physical interaction taking place here, Wool has planned an experimental presentation that echoes New York’s punk aesthetic. By creating scenes that echo his admiration for renewal, he has boldly proposed an aesthetic that grasps urban life in its harsher, darker and more realistic aspects.

DEVAMINI OKU

THIRD ESSAYS ON 61ST INTERNATIONAL ART EXHIBITION

GÜLAY YAŞAYANLAR

61st International Art Exhibition, "In Minor Keys" by Koyo Kouoh

Image: Ebony G. Patterson (USA), Installation view, Arsenale, Photo by Andrea Avezzu

READ MORE / YAZIYI OKU

Venice Biennale 2026

GÜLAY YAŞAYANLAR

Siyahî Diyasporik Enerji: 61st International Art Exhibition, "In Minor Keys" by Koyo Kouoh

Image: Guadalupe Rosale, Installation view, Arsenale, Photo by Marco Zorzanello

READ MORE / YAZIYI OKU

MÜMTAZ SAĞLAM / 61. uluslararası sanat sergisi: yeni düşünme ve üretme biçimleri ya da kırılgan temas olasılıkları üzerine

Image: Elmner Rana, Installation view, Arsenale, Photo by Andrea Avezzu

READ MORE / YAZIYI OKU

CATALOGUE

61. Venedik Bienali’nin resmi kataloğu, Koyo Kouoh’un küratörlüğünü yaptığı uluslararası sergi ile ulusal katılımlara ve yan etkinliklere ayrılmış iki ayrı bölümden oluşan önemli bir yayın durumunda. Sanatçılara ayrılan sayfalar, sergilenen eserlerin ardındaki fikirleri ve üretim sürecini aktaran eskiz ve üretim süreçlerine ilişkin görsellerinin yanı sıra, kapsamlı kısa bir denemeyi de barındırıyor. Sanatçı pratikleri üzerine kaleme alınan yazılar ise, farklılık gösteren bakışlarla bu yayını zenginleştiriyor. Tematik bağlam ile düzenlemelere ilişkin güncel sorunları ele alan sekiz özgün makale (Tandazani Dhlakama, Adrienne Edwards, Stefanie Hessler, Miguel A. López, Hélio Menezes, Wanda Nanibush, Oluremi C. Onabanjo ve Françoise Vergès tarafından yazılmış) imzalarını taşıyor. Bu arada sergilerin düşünsel bütünlüğü sağlayan Ken Bugul, Teju Cole, Natalie Diaz, Frieda Ekotto ve Abdaljawad Omar imzalı beş özgün makale de ayrıca dikkatleri çekiyor..

Biennale Arte 2026, In Minor Keys, Catalogue / English, 2 Volumes, 21 X 27 Cm, Pages: Vol. I 720 Ca. / Vol. Ii 254 Ca., Paperback, Graphic Design: Clarissa Herbst And Alex Sonderegger.

Biennale Arte 2026, In Minor Keys, Short Guide / English, 15 X 20 Cm, Pages: 552 pages, paperback, Graphic Design: Clarissa Herbst And Alex Sonderegger. 

BIOGRAPHY

Koyo Kouoh, Photo by Mirjam Kluka

KOYO KOUOH

(24 Aralık 1967-Kamerun-10 Mayıs 2025, İsviçre) 

Uzun yıllar boyunca Cape Town’daki Zeitz Çağdaş Afrika Sanatı Müzesi’nin (Zeitz MOCAA) direktörü ve baş küratörü olarak görev yaptı. Bu görevinden önce, Senegal’in Dakar kentinde sanat, bilgi ve toplum merkezi haline gelen RAW Material Company’nin kurucu sanat direktörlüğünü üstlendi. Ayrıca documenta 12 (2007) ve documenta 13 (2012) küratör ekiplerinin bir üyesiydi. Kouoh, sanat, mimari, eleştiri ve sergi düzenleme alanlarındaki başarıları onurlandıran İsviçre’nin en önemli sanat ödülü olan 2020 Meret Oppenheim Büyük Ödülü’nün sahibidir. Body Talk: Feminism, Sexuality and the Body in the Works of Six African Women Artists (2015, Wiels, Brüksel) gibi güncel ve etkili sergiler düzenlemiştir. Zeitz MOCAA’daki görev süresi boyunca, Afrikalı ve Afrika kökenli sanatçılara odaklanan önemli kişisel sergiler düzenlemiştir. Bu bağlamda, Otobong Nkanga, Johannes Phokela, Senzeni Marasela, Abdoulaye Konaté, Tracey Rose ve Mary Evans gibi sanatçıların yer aldığı sergilerin küratörlüğünü yapmıştır. Zamanını ve çalışmalarını Cape Town, Dakar ve Basel arasında bölüştürmektedir.

LA BIENNALE DI VENEZIA / 10 Selected NatIonal PavIlIons

İZMİR - LONDON

saglamart; dinamik bir anlayış ile hareket eden, kültür-sanat ortamındaki olay ve olgulara, sanatçı tavırlarına, yapıtlara ve yayınlara odaklanan bağımsız bir yayın etkinliğidir. Tüm hakları saklıdır. Görüntü ve yazılar izinsiz kullanılamaz. / saglamart is an independent publishing initiative driven by a dynamic vision, focusing on events and developments in the cultural-artistic landscape, artist perspectives, works, and publications. All rights reserved. Images and texts cannot be used without permission.

Copyright ©
Can Sağlam - Gülay Yaşayanlar Mümtaz Sağlam, 2026.